Het geheim van gratis dat niemand je vertelt
Is het geven gratis toegang de oplossing van mijn probleem?
Maak je product gratis en je maakt winst, geef jongeren gratis toegang tot jouw museum en het bezoekersaantal zal toenemen. Dat is te eenvoudig gedacht.
De prijs van alles
Hoeveel kost dat boek? Of wat is jouw uurtarief? Wat het moet kosten is één van de eerste vragen die mensen stellen wanneer ze jouw aanbod bekijken. Het is ook niet zo verwonderlijk. Mensen willen weten wat dat boek waard is en of dat binnen hun budget past. Het bepalen van de verkoopprijs is niet eenvoudig. Een schroevendraaier wordt nooit verkocht voor het bedrag dat het gekost heeft om te produceren. Alleen … wanneer je jouw prijs te hoog stelt, zullen mensen de schroevendraaier niet kopen. Is de schroevendraaier laag geprijsd dan verdien je er zelf te weinig aan. Natuurlijk zijn er allerlei uitzonderingen. Apple verdient gigantisch aan producten waar de kostprijs laag ligt. En discounters zijn goedkoop en toch draaien ze goed.
Nu wil ik hier niet de geheimen van prijsbepalingen voor je verklaren . Ik zou dat niet eens kunnen, ik ben namelijk geen econoom en dit blog gaat over content. Dat content een prijs heeft is een dooddoener. Onlangs dacht ik daarover na en de schakels in mijn hersenen begonnen te draaien toen ik onlangs het NRC opensloeg.
We nemen de drempel voor de bezoeker weg
Mijn oog viel op een artikel dat kopt:“gratis museum lokt niet meer jeugd”. De Nederlandse Museumvereniging heeft als testcase onderzocht of gratis toegang tot musea voor jongeren betekent dat de bezoekersaantallen omhoog gaan. Het bleek niet zo te zijn.
De Nederlandse cultuursector bevindt zich momenteel in nogal woelige wateren. Subsidies waar veel cultuur organisaties van afhankelijk zijn, nemen af en sommige worden helemaal teruggedraaid. De overheid heeft de beslissing genomen om het ergens anders aan te besteden. Om te kunnen overleven moeten musea, schouwburgen en filmhuizen zelf geld gaan verdienen en laten zien dat ze een reden van bestaan hebben. Als eerste moet er gewerkt worden aan meer en regelmatiger bezoek.
Het belangrijkste agendapunt bij het managementoverleg van het museum werd: “hoe gaan we dat doen?” Een van de eerste gedachte was: prijs. Laten we gaan sleutelen aan de toegangsprijs. Misschien is de ticketprijs voor jongeren te hoog? Om meer bezoekers te ontvangen, moeten we die drempel wegnemen. Laten we jongeren niets betalen voor hun museumbezoek. Wanneer iets goedkoop of gratis is dan komt het “hebben, hebben”-gevoel bij mensen naar boven en zullen ze gemakkelijk een museum binnenstappen. Dit werkt niet altijd en de Nederlandse Museumvereniging kwam hier teleurgesteld achter.
Wat gratis toegang betekent voor bezoekers en voor het bedrijf
Niets betalen voor het product zelf is niet nieuw en heeft de laatste jaren succesverhalen opgeleverd. Door jouw product gratis aan te bieden, verwacht je dat het aantal gebruikers enorm zal toenemen. Met deze cijfers kun je vervolgens adverteerders of investeerders opzoeken en hoge tarieven vragen. De adverteerders zien de goede cijfers accepteren de tarieven en met dit geld kun je jouw product onderhouden en maak je ook nog winst. Zo is Google groot geworden. Een museum kan met de hoge bezoekcijfers aantonen dat ze er toe doen. De Rijksoverheid is overtuigd en verhoogt de subsidie waardoor het museum weer beter kan draaien. Helaas liet het onderzoek zien dat dit niet heeft gewerkt voor de musea.
Het geheim van gratis
Waar de Nederlandse musea onvoldoende aan gedacht hebben, is de volgende fase: dus jongeren kunnen gratis naar binnen en dan? Gratis toegang betekent nog niet dat ik dat museum binnenwandel. Wanneer ik zaterdag door de stad loop, krijg ik door straatverkopers van alles gratis aangeboden. Een blikje cola, een zakje chips, de zaterdageditie van de Volkskrant. Neem ik elk aanbod aan omdat het gratis is? Mensen zullen voordat ze een gratis aanbod accepteren zich eerst een aantal vragen stellen. Voegt het iets toe: Wil ik mijn kennis van het nieuws vergroten en verdiepen en daarom de Volkskrant aanpakken? Geeft het mogelijkheden die ik eerder niet had: ik heb enorme dorst en dat blikje cola zorgt er voor dat ik mijn dorst kan lessen? Voordat de musea waren overgegaan om zonder kosten de deuren te open voor jongeren hadden ze beter kunnen afvragen: waarom komen jongeren naar musea? En wat heb ik ze te bieden: wat voeg ik toe? Jongeren hebben blijkbaar geen antwoord gekregen op deze vragen.
Voorbij gratis en daarmee doelen bereiken
Dat is ook wat je ziet bij websites. Er is veel tijd gestoken in het maken van een mooie website en ook is er gewerkt aan het verleiden van zoekers in een zoekmachine om door te klikken naar hun website. Eenmaal aangekomen vraagt de doorklikker zich af wat hij hier kan doen? Daarom had het museum zich net zoals veel websites beter kunnen focussen op de content. Voor mij zijn de museumcollecties ook content. Met alleen gratis toegang toon je geen interesse in je doelgroep. Met content en de manier waarop ik aangesproken wordt toont het museum interesse. En dan kan ik de vragen over mogelijkheden bieden die de doelgroep nog niet had makkelijker beantwoorden. Zo kan het museum beter laten zien dat het er toe doet.
