Bieten: nieuwe bereidingswijzen die je zijn nadelen doen vergeten

Gekookte bieten foto door Kamana

Ik heb zin in warm comfort food op deze koude herfstdag. En de groente die nu in het seizoen zijn, geven dat. Neem nou bieten. Zijn zoete, aardse smaak geven juist dat gevoel. Helaas heeft de rode biet nogal last van een slecht imago. Hij wordt genegeerd omdat hij in de jeugd van velen op het menu stond. Het was niet enkel de smaak ook het zogenaamde bloeden zorgde er voor. De rode vloeistof die vrij kwam kleurde alles op het bord rood. Het maakte de rode biet geen crowdpleaser. Het kan ook anders.

Het einde van de zomer is goed te zien op de markt. Overheersten een aantal weken geleden de felle kleuren, nu moeten ze hun plaats afstaan aan de gedempte tinten van de wintergroente. Mensen negeren de dalende temperatuur en grijpen naar de laatste aubergines en courgettes. Wintergroente blijven nog liggen. En niet alleen om de kleur. Wintergroente zijn ook zo Hollands. Ze smaken aards als naar langgerekte akkers. Dat hebben we in onze jeugd veel moeten eten. En daarom schuiven we het nu terzijde. Ook ik heb ze lang niet mijn aandacht gegeven.

Over rode bieten, zijn grootste nadeel- het bloeden- en hoe ik dat overwon

Was het slechte imago alleen gebaseerd op zijn aardse smaak dan is daar met leren waarderen wel overheen te komen. Helaas heeft de biet nog een ander zo niet sterker argument die je moet overwinnen. Bieten geven bij het koken en schoonmaken een rode vloeistof af. Het bereiden zou zo een scène kunnen zijn uit een willekeurige misdaadserie. Het mes, je handen, je snijplank: ze zijn doordrenkt met het bloed van de rode biet. Ga ik zoveel moeite doen voor een groente waarvan ik niet overtuigd ben of ik hem wil? Dit klinkt als een hopeloze liefde.

De omkeer begon toen ik bieten at met verse geitenkaas. Het heerlijke romige van de geitenkaas met de aardse smaak van bieten. Hiervan wilde ik blijven dooreten. Later vulde ik er nog wat sinaasappel aan toe. Zijn lichte bitterheid versterkt de smaken. Ik laat bieten niet meer links liggen. De vooroordelen heb ik overwonnen en nu gaat al mijn aandacht uit naar de smaak. Ik ontdekte hoe veelzijdig bieten zijn. En ze zijn ook nog eens goedkoop: gemiddeld een euro per een kilo. Hierdoor kan ik er gemakkelijk ultiem comfort food mee bereiden. Het beste uit de biet halen en zonder bankroet te gaan. Dat is wat noem mini luxe.

Bieten op de markt foto van Wikivic

Waar let ik op als ik bieten koop?

Wanneer ik op de markt ben en het aanbod van bieten zie, kijk ik naar gave onbeschadigde exemplaren. Zie je bieten die worden aangeboden met het blad er nog aan? Twijfel dan niet en neem deze mee. De donkergroene bladen met dieprode bijna paarse nerven geven aan dat ze onlangs zijn geoogst. Soms vraagt de verkoper of hij die bladeren moet verwijderen. Zeg dan met overtuiging dat, dat niet nodig is. Jij weet dat het blad eetbaar is en ze net als spinazie kan behandelen

Een andere regel die ik bij het inkopen van groente hanteer is: zand. Groente die nog zand of modderresten hebben, krijgen mijn aandacht. Ik verwacht dat ze beter smaken omdat ze mogelijk kort geleden van het land zijn gehaald. Ze zijn daardoor nog niet behandeld voor transport en het gemak (dat wil zeggen supermarkt-klaar).
Bieten komen er allerlei formaten. Ik kies voor de kleinste omdat ze jong zijn en nog een zoete, delicate smaak hebben.

Hoe kook ik bieten: de basis

Rode bieten zijn een knolgroente en zullen daarom vooraf gekookt moeten worden. Je kan dat als een nadeel zien omdat je niet binnen een half uur aan tafel kan. Het koken alleen al van die kleine rode knollen gaat toch al snel een half uur duren. Ik heb daar veelal ook niet de tijd voor. En dan elke keer wanneer ik zin heb in bieten een half uur wachten voordat ik ze verder kan bereiden? Ik maak het mijzelf gemakkelijk door ze in één keer te koken en vervolgens luchtdicht te verpakken en in de koelkast te bewaren. Terwijl ze koken, neem ik de tijd om andere zaken te doen (de combinatie met opruimen doet het erg goed).

Neem een pan met ruim water. Voeg er wat zout aan toe en wat rode wijnazijn. Leg de bieten erin en laat 30 minuten koken. Steek met de punt van een mes licht in de biet om te controleren of ze gaar zijn. Laat de bieten afkoelen en waardoor je ze vervolgens makkelijk kan schillen. Je zal rode vingers krijgen van de kleurstof alsof je als chirurg aan het werk bent geweest. Geen paniek want je wanneer je je ze inwrijft met wat azijn heb je snel schone vingers. Nu ben je klaar om ze te bereiden en kan het plezier beginnen.

De rode kleur van bieten heeft dan wat nadelen, het is ook een zijn belangrijkste unique selling point. Bieten geven kleur aan een gerecht. Een eenvoudig gerecht wordt culinair door toevoeging van bieten.

Pannenkoeken bakken met bietenbeslag

Sommige kookideeën ontstaan bij toeval. Ik had nog bieten in huis en bedacht ze te combineren met het beslag voor pannenkoeken. Beiden hebben een wat aardse smaak en laten zich goed combineren met zoet. Ik bereidde het voor een etentje waarbij ik mijn gasten wilde verrassen met een bijzonder nagerecht zonder gelijk te grijpen naar dure en exclusieve ingrediënten.

Voor het beslag gebruik ik een keukenmachine (een blender doet het werk ook). Hierin gaan grof gesneden gekookte bieten , kaneel, bruine basterdsuiker, bloem, melk, eieren en gesmolten boter die ik draai tot een gladde massa. Laat het beslag een half uur afgedekt met rust om er vervolgens in een koekenpan pannenkoeken van te bakken. Ik bestreek ze met sinaasappel marmelade. Meer zin in hartig? Beleg de bietenpannenkoeken dan met dun gesneden spek.

Humus maken van bieten

Met toevoeging van bieten krijgt humus een upgrade. Humus is een dipsaus die bestaat uit fijngemalen kikkererwten vermengt met tahin (sesampasta) en komijnzaad. Ooit heb ik de bereiding met bieten ergens gelezen en opgeschreven. Ik was gelijk onder indruk van de smaak. Het recept is geen culture clash: bieten worden ook gebruikt in de keukens van het Midden-Oosten. In mijn aantekenboekje stond niet waar ik het idee gevonden had.

Op zoek naar de link voor het recept ontdekte ik dat er twee partijen zijn: de een voegt aan het humus recept bieten toe  terwijl de ander kikkererwten vervangt door bieten (en het daarmee luchtiger maakt). Humus heeft geen standaard recept.  Wanneer ik het bereid dan meng ik kikkererwten (gekookt), tahin, citroensap, gemalen komijn, knoflook, zout, peper met wat olijfolie in een keukenmachine. Je zal zien dat mensen met een afkeer van bieten hier ook graag van eten samen met wat Turks brood.

Chips met bietensmaak

Onlangs kondigde ik aan dat ik chips van bieten ging bereiden en testen en kreeg onverwachts leuke reacties. Eigenlijk is het doodeenvoudig. Je kookt bieten en frituurt ze. Winterse knolgroente lenen zich daar uitstekend voor. De eenvoud van het idee drong pas tot mij door toen ik ze een aantal jaren geleden in een Britse supermarkt zag liggen.

Wat heb ik gedaan? Ik kookte de bieten bijna gaar en liet ze afkoelen. Een stevige pan met zonnebloemolie kwam op het fornuis en de vlam ging op vol. De olie begon zachtjes te knetteren en de in reepjes gesneden bieten gingen er langzaam in. Het knettervolume nam toe en na een paar minuten hengelde ik ze omhoog. Dat ze er krokant uit zagen betekende helaas niet dat ze frietkrokant waren. Ik ben goed op weg. Een nieuwe poging diende zich aan met deze keer de oven in de hoofdrol. Ik laat ze lang bakken en het resultaat is er ook naar. Dieprood en krokant. Serveer de bieten chips met dragonmayonaise en jouw gasten zullen verbaasd zijn.

Van eenvoud naar luxe

Sommige groente krijgen geen tweede kans omdat ze herinneren aan onze jeugd. Of ze worden afgedaan als te eenvoudig, te Hollands. We denken dat dure ingrediënten het verschil maken. Voor mij gaat het om groente waar ik voor thuis wil komen. Met de dalende temperaturen heb ik zin in comfort food. Ik zie voedsel niet als brandstof maar als een oppepper die mij een goed gevoel geeft. Bieten kunnen dat en zijn nu vol op verkrijgbaar en goedkoop. Wie wil er nu niet het luxe gevoel dat je geen fortuin kost?

Ook wanneer je CourgetteEnCommunicatie niet regelmatig bezoekt, kan je gemakkelijk op de hoogte blijven van mijn nieuwste artikelen via email of via jouw (RSS) reader

Heb je opmerkingen, aanvullingen of gewoon wat te zeggen? Plaats jouw commentaar onder het artikel.

Comments
3 Responses to “Bieten: nieuwe bereidingswijzen die je zijn nadelen doen vergeten”
  1. Anja zegt:

    Hoi Bas,
    probeer anders eens je bieten rauw te frituren. Gewoon in flinterdunne plakjes raspen, net als bij gewone aardappelchips het geval is. Bietjes kunnen trouwens sowieso rauw gegeten worden: heerlijk in een salade met rucola, winterpeen, appel en cashewnoten. Groente en fruit in luciferreepjes snijden (bietjes uiteraard eerst schillen en winterpeen ook, indien nodig). Het Nederlandse rucolaseizoen (mei-okt) mag dan voorbij zijn, de andere ingrediënten passen zeker in het winterse plaatje. Afmaken met wat olie, citroensap, zout en perper en eet smakelijk!
    Anja

    • zebasz zegt:

      Anja, dank je voor je frituursuggesties. De salade die jij beschrijft klinkt lekker. Ik herken er een vergelijkbare salade in die ik maak door rucola te vervangen door boterige veldsla en de cashewnoten door walnoten.

Trackbacks
Kijk wat anderen zeggen...
  1. [...] aanbod. Zou het zo anders zijn dan wat ik in Nederland aantref?  Ik schrijf dan wel regelmatig over Hollandse producten mijn stijl van koken is dat niet.  In de loop van de tijd ontwikkelde zich dat van Italiaans naar [...]



Geef een reactie

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log Out / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log Out / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log Out / Bijwerken )

Verbinden met %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.