Hoe geef je Nederlanders het gevoel dat ze echt in Frankrijk zijn? Het antwoord op deze vraag is vrij eenvoudig: geef ze kaas. In de jaren dat ik voor groepen Nederlanders kookte was één van de succesnummers het kaasplankje met bijbehorende wijnen. Franser kan het niet. Kaas en wijn zijn de symbolen waarmee je het ultieme “La Douce France” gevoel oproept. Terug in Nederland kan je dit Frankrijk gevoel weer gemakkelijk terugbrengen. Niet alleen zijn veel Franse kazen en wijnen gewoon in Nederland te koop. Het kan ook steeds goedkoper.
Een vergelijking tussen de supermarkten
Neem camembert. De beroemdste onder de Franse kazen. Altijd is hij aanwezig op het kaasplankje. Het is een fijne kaas om de proeverij mee te beginnen omdat hij geen uitgesproken smaak heeft. Een aantal jaren geleden betaalde je stevig voor deze beroemde kaas. Ja, hij heeft status en daar betaal je voor. Onlangs viel mij op dat er aan de pijlers van zijn status wordt geschud. In diverse supermarkten wordt camembert aangeboden voor 1 euro.
Als foody trekt het mijn interesse en tegelijkertijd wekt het ook argwaan. Goedkope kaas ziet er uit als kaas maar het ontbreekt vaak aan smaak. Nu ben ik geen snob die alleen de duurste producten kiest omdat dit per definitie de beste zou zijn. Maar één euro? Ik zal niet opmerkelijk enthousiast worden bij de eerste bite. Wat kan je verwachten van een kaas die voor die prijs geproduceerd, verpakt en vervoert is naar jouw supermarkt? Het is dan ook niet terecht om ‘m te vergelijken met de andere camemberts die er naast liggen.
Wat het interessant maakt, is een vergelijking tussen de 1 euro camemberts onderling. Is er verschil in smaak? Ik onderwierp de kazen aan een smaaktest en kwam tot de conclusie dat er zeker verschil is. Voordat ik hier op in ga, eerst de vraag: wat maakt een camembert een camembert?
Wat is camembert?
De oorsprong van camembert ligt in het gelijknamige dorp in Normandië (Frankrijk). Het heeft in de loop van de jaren de twijfelachtige reputatie opgebouwd van meest gekopieerde kaas.
Camembert is een jonge, zachte crèmekleurige kaas met een witte schimmelkorst. De kaas heeft een vaste structuur (het “loopt” niet) en een lichte schimmelgeur. Camembert wordt gemaakt van rauwmelkse kaas en rijpt in ongeveer twee weken. Echter, er wordt voor de meeste kazen tegenwoordig gepasteuriseerde melk gebruikt.
In tegenstelling tot veel kazen die meer dan 10 kilo kunnen wegen en waar je een stuk van afsnijd, wordt camembert per stuk verkocht. Een stuk weegt 250 gram en traditioneel verpakt in een rond, houten kistje.
Welke budgetmerken liggen er in de supermarkt?
Welke van de varianten is nu het best te genieten als je weinig wil of kan besteden aan kaas? In de Nederlandse supermarkten trof ik vier merken aan:
Ambassador (Albert Heijn)
Saint Benoit (Coop, Jumbo, Plus etc.)
Camembert (Super De Boer, C1000)
Le Chêne d’ Argent (Lidl)
Als alleen ik de kazen zou gaan proeven, kun je nauwelijks spreken van een evenwichtig oordeel. Tel daarbij op dat samen proeven gezelliger is. Daarom schreef ik eerder een oproep om met mij deze camemberts te proeven en te beoordelen. En wat mij verbaasde: niemand reageerde!
Was het twijfel? Was het tijdgebrek? Helaas kom ik het niet te weten. Ik liet mij daardoor niet afwijken van mijn koers. Een mail naar een vriendin die professioneel kookt en dus wat smaken gewend is leverde de tweede proever op. Samen hebben we de één euro camemberts aan de test onderworpen.
Het proeven van de 1 euro camembert kazen
Om te beginnen werden de aangekochte camemberts een uur voor de test uit de koelkast gehaald om op kamertemperatuur te komen. De smaak komt zo beter tot zijn recht. Elke kaas werd in zijn oorspronkelijke verpakking op de tafel gezet. Het etiket kan daarmee in de beoordeling worden meegenomen. Het blijft een blinde proeverij omdat op het etiket geen verwijzingen naar de bezochte supermarkt staan. Elke kaas kreeg een letter (A/B/C/D) waardoor later duidelijk is bij welke supermarkt de kaas gekocht is. Om onze smaak tussen het proeven te neutraliseren aten we, als echte Fransen, stokbrood.
Wij hebben de camemberts beoordeeld op de volgende punten. Inspiratie kwam uit de theoriekaart buitenlandse kazen van Horeca Nederland (pdf)
Zien:
Indruk van de verpakking
Indruk van de kaas zelf
Herkomst van de kaas. Komt de camembert uit Normandië of een andere Franse regio? Of zelfs uit een ander land?
Ruiken:
Neem ik een friszure/schimmelige geur waar?
Voelen:
Is de kaas hard of geeft het mee als je er zacht op drukt?
Proeven:
Zacht en soepel?
Romig?
Friszuur?
Gebruiken:
Waar is deze kaas het meest geschikt voor?
In volgorde van hoog naar lage kwaliteit: kaasplankje / beleg op broodje /saus .
Welke camembert willen wij nog eens eten (en welke niet)?
Over welke het best en welk het slechts was, waren we het allebei eens. De beste was Ambassador (Albert Heijn) en het slechts was Camembert (Super De Boer , C1000 ). Over Saint Benoit (Coop, Jumbo, Plus etc.) en Le Chêne d’ Argent (Lidl) verschilden wij van mening. Mijn voorkeur gaat uit naar Le Chêne d’ Argent. Ik houd niet van smeerkaas dat zich camembert noemt (St. Benoit). Liefhebbers van smeerkaas als La Vache Qui Rit zullen deze kaas niet waarderen vanwege zijn uitgesproken smaak. Mijn medeproever vond de geur van deze camembert prettig en tegelijkertijd is ze van mening dat het geen camembert is. Le Chêne d’ Argent vindt ze een matige camembert. Een onderscheidende nummer twee en drie is er uiteindelijk niet gekomen. Een overzicht van de beste en minste één euro camemberts is geworden:
Top 4
1. Ambassador (Albert Heijn)
2. Le Chêne d’Argent. (Lidl)
3. Saint Benoit (Coop, Jumbo, Plus etc.)
4. Camembert (Super De Boer, C1000)

Camembert "Ambassador" verkrijgbaar bij Albert Heijn
Ambassador (Albert Heijn) Deze komt uit Normandië. De wikkel heeft rode ruitjes wat je doet denken aan een ander Frans icoon: Brigit Bardot. De korst van deze camembert is ruwe korst en geeft niet mee. Wanneer je hem voor eerst ruikt, geeft hij nauwelijks geur af. Als je vervolgens de geur intens opsnuift, krijg je een frisse geur die schimmelig is.Hiermee ruikt hij van de vier het meest naar camembert. De kaas zelf is stevig en waarschijnlijk heel jong. De korst is droog van smaak. De kaas is zacht, romig en lichtzuur op de tong. Je kan hem voor de kaasplank gebruiken.

Camembert "Le Chêne d' Argent" verkrijgbaar bij Lidl
Le Chêne d’ Argent (Lidl) Herkomst hier is ook Normandië. Als enige is deze camembert verpakt in een “houten” kistje. De afbeelding van een wapen omringt door leeuwen moeten authenticiteit oproepen. Het suggereert dat de kaas een lange geschiedenis heeft. Wanneer je de kaas uitpakt, komt er nauwelijks geur op je af. Er aan ruiken doet je ver weg denken aan jonge gras. De kaas zelf is stevig en veert nauwelijks mee. De structuur van de korst is glad en dik. Het is daarmee de dikste van de vier. De smaak is aangenaam, iets boterig en nauwelijks zuur. De dikke korst voegt niets toe aan de smaak. De camembert is droog zodat iets nodig heeft wanneer je ‘m serveert. Daarmee is hij geschikt voor een sandwich waarbij je pruimengelei serveert.

Camembert "Saint Benoit" verkrijgbaar bij Coop, Plus en Jumbo
Saint Benoit (Coop, Jumbo, Plus, etc.) Ook deze camembert komt uit Normandië. Op de wikkel is een “ouderwets” Frans dorpsgezicht afgebeeld. Het wil hiermee verwijzen naar het verlangen naar oude tijden, toen alles nog “echt” en overzichtelijk was. Verwijder je de wikkel, dan valt op dat deze camembert de enige is met een ruitstructuur. Het wekt hiermee de indruk dat het in een mand gezeten heeft. Is een teken van “ambachtelijkheid”, van “echt”? Deze kaas heeft een zoetje in de geur waardoor wij gaan twijfelen of dit wel een camembert is. De kaas is zacht en veert gemakkelijk mee wanneer we erop drukken. Als we hem aansnijden, “loopt” hij. We denken dat deze kaas al wat ouder is. Een eerste hap is even doorbijten. Deze kaas geeft zich in eerste instantie niet gewonnen. Een volgende hap bevalt beter. Door zijn zachte structuur is deze kaas geschikt voor een kaasfondue.

Camembert "Camembert" verkrijgbaar bij Super De Boer en C1000
Camembert (Super De Boer, C1000)
Dit is de enige camembert in de test die niet uit Normandië komt. Het etiket noemt Poitou Charentes, een regio aan de Franse westkust ten noorden van de Dordogne. Ook hier een wapen op het etiket. Dit maal met een kasteeltoren. Veel Franse steden aan de westkust verwijzen naar hun “Bastide” verleden. Het waren versterkte steden met een aantal voorrechten.
Deze exclusiviteit komt niet terug in de kaas. Wanneer je de wikkel verwijdert, komt er een sterke geur vrij. Het lijkt erop of deze kaas behandeld is. Mijn medeproever denkt dat het ammoniak is. Het is niet het zuur dat wij willen ruiken. De kaas is zacht en veert makkelijk mee. De korst is grof van structuur en dun. Om de kaas te proeven, verwijderen wij de korst. We proeven de kaas. Nu ja, kaas? Smeerkaas dat is wat het is. Het wordt er niet beter. Er blijft na de eerste hap een vervelende nasmaak achter. Gelukkig ligt er stokbrood in de buurt om de smaak terug te dringen. Deze camembert zou het best in een saus verwerkt kunnen worden. Voeg er dan wel een andere kaas aan toe die deze smaak in evenwicht kan brengen.
Goedkope Franse kaas kan (als je geen snob bent)
Elke Nederlandse supermarkt heeft een camembert liggen. Sommige voeren zelfs diverse merken. Opvallend is de aanwezigheid van een budgetvariant die slechts 1 euro kost. Eerst ging ik ervan uit dat ze alleen bij discounters als Lidl verkrijgbaar zijn. Om hiermee te willen aantonen dat ze de goedkoopste zijn. Met de hevige concurrentiestrijd tussen de supermarkten, kan je nu ook in de reguliere supermarkten een één euro camembert krijgen. Deze ontwikkeling betekent dat statusvoedsel bereikbaar wordt voor iedereen.
Je zou verwachten dat alle camemberts een vergelijkbare smaak hebben. Het zijn allemaal fabriekskazen. Dat is niet zo. Inderdaad, de ene is nog het meest geschikt om te verwerken in een saus. De andere kan best op een kaasplankje. Alleen als je je niet geneert voor de matige smaak. Misschien wil je juist indruk met jouw kennis van statusproducten voor een bodemprijs (een ontwikkeling in foody land)?
Ook wanneer je CourgetteEnCommunicatie niet regelmatig bezoekt, kan je gemakkelijk op de hoogte blijven van mijn nieuwste artikelen via email of via jouw (RSS) reader
Heb je opmerkingen, aanvullingen of gewoon wat te zeggen? Plaats jouw commentaar onder het artikel.







